Reklam | Künye | İletişim 21 Mart 2010 Pazar 22:01
Haber Ara :
taraf
WEB SİTEMİZ YENİLENİYOR!
Taraf.com.tr ile ilgili görüş ve düşüncelerinizi
bize iletmek için tıklayın.
ÜYE GİRİŞİ

Üye OL | Şifre Hatırlat
Anasayfa Ekonomi Politika Güncel Dünya Spor     Yaşam Bilim ve Teknoloji Kültür ve Sanat Eğitim i Yazı Dizis Her Taraf Yazarlar
ahmet_altan KELİMEBAZ 31.10.2009
Sevan Nişanyan
Evlatlar
Yazdır
Yazıyı Paylaş:
“Evlatlar yanlıştır. Eşyalar diyen cahildir, değil mi hocam,” diye soranlara en basit cevap, “Bilader sen Türkçe bilmiyor musun? Neden bana soruyorsun?” diye kontratak yapmaktır. Türkçede evlatlar diyor muyuz? Diyoruz. Nokta. Arapçada evlatlar olurmuş, olmazmış, bırak onunla ukala tayfası ilgilensin.

Arapça çoğullar başlı başına bir sanattır. Aşağı yukarı her kelimenin çoğulu ayrı şekilde yapılır. Kırkı aşkın çoğul vezni var ezberlenmesi gereken, istisnalar da cabası. Bir de ekstradan problem var ki şu: Arapça gramerde çoğul isimler (eğer sözkonusu olan insan değil cansız veya hayvan ise) yapı bakımından tekil dişi ad sayılır, ona göre sıfat alır. Misal, fikr-i umumi ama çoğulu efkâr-ı umumiye olur, tekil dişi umumiyye sıfatıyla. Sanırım bunun da etkisiyle olmalı, Arapça çoğul adların birçoğu Türkçede tekil cins ismi olarak kabul edilmiş. Lazım oldukça da tekrardan çoğulu yapılmış. Hatta hububatlar, fütuhatlar gibi tripleks çoğul olanlar bile var. Habbelerlerler, fetihlerlerler gibi.

Örnekler saymakla bitmez, azla yetinelim. Arapça şey, çoğulu eşya yani “şeyler”. Aslında tam çoğul gibi de değil, bir sınıf ve zümre adı, “belirsiz sayıda şey” gibi bir şeysi var. Veledin çoğulu evlad, aynı şekilde “bir veya daha fazla çocuk, kaç tane olursa olsun” gibi bir mana ifade ediyor.

Libas çoğulu elbise, “üstüne giydiğin şeylerin topu” manasına. Mülk çoğulu emlak. Nevc çoğulu envac. Rızk çoğulu erzak. Sırr çoğulu esrar. Resmigeçitteki resmin çoğulu merasim. Nefsin çoğulu nüfus, “canlar” anlamında. Sancatın çoğulu sanayic, yani “bilumum elsanatları”. Şıkkın çoğulu şakak, kafanın iki yarısı demek. Aslın çoğulu usul. Zatın çoğulu zevat.

Türkçede bunları bir kere daha çoğul yapmakta sakınca görmüyoruz. Peki fena mı oluyor? Dilin ifade yeteneğinde eksilme mi oluyor? Muhatabımızın beyni dolanıp dumur mu oluyor? Edebiyat mı çöküyor? Vatan mı bölünüyor? Kime ne zararı var?



***

"www.nisanyansozluk.com - Türkçenin en kapsamlı etimoloji sözlüğü"

Sevan Nişanyan'ın Agos yazıları - nisanyan.blogspot.com

Sevan Nişanyan'ın siyaset ve tarih yazıları:
http://nisanyan1.blogspot.com

 

Diğer Sevan Nişanyan Makaleleri:
  1. Meşrutiyet - 14.12.2009
  2. Meşruiyet - 12.12.2009
  3. Natır - 11.12.2009
  4. Jandarma - 10.12.2009
  5. Apset olmak - 09.12.2009
  6. Atalarımız noeli kutlar mıydı - 08.12.2009
  7. Hartlap, Dimorta, Evreşe - 07.12.2009
  8. Yün - 05.12.2009
  9. Nasyonal Sosyalizm - 04.12.2009
  10. Türkuvaz - 03.12.2009
  11. Köy adları - 02.12.2009
  12. Tesbit - 01.12.2009
  13. Check etmek - 30.11.2009
  14. Türk - 28.11.2009
  15. Portakal, limon - 27.11.2009
 Tüm makaleleri >>

 
 
Ahmet Altan KUM SAATİ
Ahmet Altan - 21.03.2010
Türkiye’nin çıkarları
Murat Belge TÜRKİYE'NİN HALLERİ
Murat Belge - 21.03.2010
Başbakan
Etyen Mahçupyan MÜLAYİM
Etyen Mahçupyan - 21.03.2010
Eskimeyen Osmanlı
Ayşe Hür TARİH DEFTERİ
Ayşe Hür - 21.03.2010
Hamidiye Alayları’ndan koruculuğa
Yıldıray Oğur MANİFESTOM
Yıldıray Oğur - 21.03.2010
OYAK-Renault’a başörtülüler nasıl girer
Hıdır Geviş ÖTEKİ AMERİKA
Hıdır Geviş - 21.03.2010
Otomobil uçar gider
Pelin Cengiz KULİS TARAFI
Pelin Cengiz - 21.03.2010
Dünyanın en kârlı işi insan kaçakçılığı
Ramazan Çanakkaleli İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK DÜNYASI
Ramazan Çanakkaleli - 21.03.2010
Maliye’ye var SGK’ya yok mu
A. Esra Yalazan KAMERİYE
A. Esra Yalazan - 21.03.2010
Kardeş bayramlar ve Newroz...
Tuğba Tekerek PAZAR SÖYLEŞİLERİ
Tuğba Tekerek - 21.03.2010
Büşra: Başörtülü kızın absürt melodramı
Bülent Şirin
Bülent Şirin - 21.03.2010
Trabzon’da Gürcüler güldü

Tüm Yazarlar >>  

Anasayfa | Ekonomi | Politika | Güncel | Dünya | Spor | Sağlık | Yaşam | Bilim ve Teknoloji | Kültür ve Sanat | Eğitim | Yazı Dizisi | Her Taraf | Yazarlar
Reklam | Yazarlar | Künye | Haberler RSS | Yazarlar RSS